Her gün dünyanın dört bir yanından 80 milyona yakın kullanıcının giriş yaptığı bir oyun platformu olan Roblox, ağustos ayından bu yana Türkiye’de yasaklı. Nedeni ise çocuklara uygun olmayan içerikler barındırması. Esasen Roblox’un 18 yaşın altındaki kullanıcılara güvenli bir ortam sağlayamadığı yönündeki kaygı ve şikayetler yeni değil.
Neredeyse kurulduğundan beri bu suçlamalara maruz kalan şirket, sadece ülkemizde değil dünyanın farklı yerlerinde de çocuk güvenliği endişeleri nedeniyle pek çok kez dava edildi. ABD merkezli bir yatırım araştırma şirketi olan Hindenburg Research tarafından yayımlanan yeni rapor, Roblox’un karlı bir işletme olmaması nedeniyle hisse senedi fiyatını şişirdiğini ve genç kullanıcıları pedofililerden ve uygunsuz içeriklerden koruyamadığını ortaya koyuyor.
Roblox, “Pedofili Cehennemi” Olarak Tanımlanıyor
Şirket, hakkındaki iddialara cevabın yaptığı açıklamada Hindenburg’un raporunun, özellikle finansal konudaki saptamalarının yanıltıcı olduğunu savundu. Raporda iki önemli rakam analiz edildi. Bunlardan ilki Roblox’un kitlesinin büyüklüğü. Hindenburg Research, Roblox’un platformundaki ‘kişi’ sayısının gerçek günlük aktif kullanıcı sayısını yansıtmadığını, çünkü alternatif hesaplar ve bot hesaplar da dahil olmak üzere tek bir kişi tarafından yönetilen birden fazla hesap olabileceğini iddia etti.
Hindenburg ayrıca Roblox‘un raporladığı etkileşim saatlerinin sayısını büyük ölçüde şişirdiğini iddia ediyor. Şirket 2023’te kullanıcı başına günde ortalama 2,4 saat etkileşim bildirirken, bunun ABD’deki 8-12 yaş arası çocukların tüm mobil oyunlarda geçirdiği ortalama süreden yüzde 58 daha fazla olduğunu söylüyor. Araştırma firması, en iyi 7 bin 200 Roblox oyununda ve 2,1 milyon Roblox sunucusunda 297,7 milyon satır gerçek zamanlı oyuncu verisini analiz etmesi için teknik bir danışman tuttu.
Günlük 30,4 milyon tekil kullanıcı üzerinde yapılan bu inceleme, bu kullanıcıların günde ortalama 22 dakikalarını Roblox oynayarak geçirdiklerini ortaya koydu. Raporda ayrıca çocukların korunmasına ilişkin endişeler dile getirildi ve Roblox “çocukları pornografi, şiddet içeriği ve küfürlü konuşmalara maruz bırakan X dereceli bir pedofil cehennemi” olarak tanımlandı.
Oyun, Ağustos Ayından Bu Yana Türkiye’de Yasaklı
Şirket, bir kullanıcı hesabını 13 yaşından küçük olarak kaydettirirken bile yüz binlerce kullanıcının açıkça çocuk pornografisi alışverişinde bulunduğu ve reşit olmayanlardan cinsel eylemler talep ettiği düzinelerce grup bulabildiğini tespit etti. Bu grupların sohbet odalarında herhangi bir yaş sınırlaması yoktu. Roblox, 2023 yılında 13 binden fazla çocuk istismarı ihbarı yapıldığını ve bunların yaklaşık 24 kişinin tutuklanmasına yol açtığını belirtmişti.
Yukarıda da ifade ettiğim üzere oyun, geçtiğimiz ağustos ayında çocuk güvenliği endişeleri nedeniyle Türkiye’de yasaklandı. Roblox aleyhine geçen yıl da iki dava açılmıştı. Bunlardan biri çocuk güvenliği önlemlerinin eksikliği nedeniyle iken diğerinin sebebi ise reşit olmayanlara yönelik yasadışı kumar çetesiydi. Kısa süre önce Roblox’a getirilen erişim yasağı hakkında bir yazı hazırlamıştık. Şirket, endişeleri gidermek için yerel makamlarla iş birliği içinde çalışacağını taahhüt etmişti, ancak bu konuda henüz bir ilerleme kaydedilememiş gibi görünüyor.